کاروانسرای دالکی

ضلع شرقی کاروانسرای دالکی

تاریخ کاروانسراهای ایران به دوره هخامنشیان و راه شاهی بر می گردد. احساس نیاز به وجود مأمنی برای کاروان ها عامل به وجود آورنده این بناها بوده و قوم ایرانی در ایجاد این ابنیه، پیشگام ملل جهان بوده است. در دوران جدید نیز، جاده قدیمی شیراز- بوشهر از اهمیت ویژه و حیاتی برخوردار بوده است. این جاده از دشت ارژن، کتل پیرزن، کتل ملو، کتل دختر دالکی و برازجان می گذشته است، در طول این جاده مهم چند کاروانسرا وجود داشته که عموماً مربوط به دوره قاجارند و کاروانسرای منحصر به فرد دالکی یکی از مهمترین آنهاست.

فاصله این کاروانسرا تا بوشهر 95 کیلومتر است و تقریباً در میان دو کاروانسرای دیگر یعنی کاروانسرای بزرگ برازجان در دشت و کاروانسرای الحاق پل مشیر در منطقه کوهستانی در فاصله 15 کیلومتری شمال دالکی قرار گرفته است. طبیعی است که در راههای کوهستانی به دلیل صعوبت راه و وجود مخابرات، فاصله منازل کوتاه تر بوده است.‏

ویژگی معماری بنا:

این کاروانسرا یکی از مجموعه یکصد کاروانسرایی است که توسط مشیرالملک والی وقت فارس در جنوب ساخته شده است. معمار این کاروانسرا شخصی به نام محمد رحیم از اهالی شیراز بوده است. این کاروانسرا از جمله بناهای حیاط دار چهار ایوانی است که فرمهای رایج معماری ویژه کاروانسراهای ایرانی اواخر دوره قاجار نیز رعایت شده و به همین جهت در استان بوشهر منحصر به فرد است. حیاط مرکزی آن دارای ابعاد 30/37×60/30 متر می باشد و بر پیرامون این بنا اتاق ها قرار دارند که در بخش پیشین بدون واسطه به داخل حیاط راه می یابند و یک اتاقک کوچکتر نیز در پیش خود دارند در بخش خلفی این اتاق ها، تالارهای ستون دار طویلی قرار گرفته که در گوشه های کاروانسرا به یکدیگر می پیوندند. این تالار در حقیقت به منظور نگهداری چهار پایان و اصطلاحاً به عنوان اصطبل ساخته شده است.

عمده مصالح این کاروانسرا سنگ رودخانه ای بدون تراش و ملاط گچ است. جرزهای قطور و پوشش های سنگی با فرم های اتاق های 7و5 (جناقی) از یکدیگر ویژگی های بخش اصطبل این بناست، اما اتاق های اصلی با فرم گهواره ای اجرا شده اند.

آخورها نیز عمدتاً در میانه ستون های اصلی تعبیه شده اند. چهار برج تدافعی بر چهار گوشه بیرونی این کاروانسرا وجود دارد که توسط در گاه های کوچکی به فضای داخلی بنا راه می یابند. این برج های مدور دارای تزئینات گچ بری زیبایی است. برای دید مدافعان تفنگدار، روزنه هایی در این برج ها تعبیه شده است. این کاروانسرا تنها یک ورودی دارد که در میانه ضلع غربی بنا قرار گرفته است. در دو سوی دالان ورودی پله هایی برای صعود به پشت بام پیش بینی شده که دسترسی به آنها نیز تنها از طریق یک درب کوچک که به زحمت اجازه عبور یک نفر را می دهد، امکان پذیر می باشد. وجود برج ها، تک بودن ورودی کاروانسرا و کوچک بودن ورودی این پلکان ها، همگی به دلیل ناامنی راه ها و به منظور پیش بینی های تدافعی بهتر صورت گرفته است. در کنار این پلکانها، اتاق هایی نیز برای کاروان ها یا پاسدارن و محافظان پیش بینی شده و بر بالای درب ورودی کلیه اتاق ها، روزنه هایی برای عبور نور و هوا جاسازی شده است. در نمای اصلی کاروانسرای دالکی، قاعده تقابل و و تقرن که یکی از اصول معماری ایرانی است به خوبی رعایت شده است. با توجه به کمی نزولات جوی و مشکلات دسترسی به آب شیرین، در این کاروانسرا یک آب زمینی نسبتاً بزرگ پیش بینی شده که آّب باران را از روی پشت بام و صحن کاروانسرا گردآوری نموده و از راه یک مدخل چاه مانند به درون آب انبار هدایت می کند. کار برداشت آب شیرین از آب انبار نیز از طریق همین چاه انجام می شده است. این بنا کلاً در یک طبقه ساخته شده و اتاق های آن تقریباً فاقد هرگونه تزئینات می باشد و تنها تاقچه هایی در آنها پیش بینی شده است. البته در پوشش بخش ورودی کاروانسرا با ایجاد سطوح مقعر و محدب، در به وجود آوردن نوعی تزئینات چشم انداز، تلاش هایی به عمل آمده است.‏

کاربری قبلی و فعلی بنا:

این کاروانسرا تا حدود جنگ جهانی دوم، همواره به عنوان یکی از مهمترین منزلگاههای راه حیاتی بوشهر به شیراز محسوب می شده و به عنوان یک استراحتگاه امن مورد استفاده‏ کاروانیان بوده است اما با بهبود کیفیت راه بوشهر به شیراز و در خلال جنگ جهانی دوم و با افزایش ایمنی و سرعت عمل و نقل جاده ای این کاروانسرا فلسفه وجودی خود را از دست داده و بالاخره پس از پایان جنگ جهانی دوم به صورت متروکه و بلااستفاده درآمده و به مرور زمان روبه ویرانی نهاده است این بنا جز آثار ملی ثبت شده است.

اصطبل ها با ملات گچ و قلوه سنگ کاروانسرای دالکی
اصطبل ها با ملات گچ و قلوه سنگ کاروانسرای دالکی
درب اصلی ورودی کاروانسرای دالکی
درب اصلی ورودی کاروانسرای دالکی
پشت بندهای ایجاد شده در دیوار غربی کاروانسرای دالکی
پشت بندهای ایجاد شده در دیوار غربی کاروانسرای دالکی
پلان و نقشه کاروانسرای دالکی
پلان و نقشه کاروانسرای دالکی
ضلع شرقی کاروانسرای دالکی
ضلع شرقی کاروانسرای دالکی
حجره های ایوان غربی کاروانسرا دالکی
حجره های ایوان غربی کاروانسرا دالکی
حجره ها و دالانهای کاروانسرای دالکی
حجره ها و دالانهای کاروانسرای دالکی

نویسنده: فاطمه پولادی

منبع: حوزه هنری استان بوشهر

منبع تصاویر: سفرنویس

اسکله بندرگاه بوشهر

اسکله بندرگاه بوشهر

تصاویر زیر مربوط به اسکله روستای بندگاه از توابع شهرستان بوشهر و در مجاورت نیروگاه اتمی بوشهر می‌باشد.

عکاس: محمد علی نجیب

اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر اسکله بندرگاه بوشهر

منبع: باشگاه خبرنگاران

موزه منطقه ای خلیج فارس(موزه دریا ودریانوردی)

موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس

محتوای موزه: موزه علمی تاریخ دریانوردی و تاریخ مبارزات دریایی ایرانیان(از عهد قدیم تا دوره دفاع مقدس)
متولی: سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی وگردشگری –نیروی دریایی ارتش ارتش حمهوری اسلامی ایران

تاریخ تاسیس: 1388

ساعت بازدید: 8الی 13 و16الی 19

روزهای تعطیل: جمعه ها

بهای بلیط: 5000

نشانی: بوشهر –محله بهمنی –جاده سبز آباد

 

موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس
لاشه کشتی پرسپولیس

موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس

موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس
شناورهای جنگی سبک
موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس
زیردریایی کلاس نهنگ

 

آدرس موزه در نقشه گوگل:

[googlemap src=”https://maps.google.com/maps?q=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87+%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7+%D9%88+%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C+%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC+%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3,+Jaddeh-Ye-Sabz+Abad,+Bushehr,+Iran&hl=en&ie=UTF8&sll=28.895345,50.848791&sspn=0.045688,0.084543&t=h&hq=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87+%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7+%D9%88+%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C+%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC+%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3,&hnear=Jaddeh-Ye-Sabz+Abad,+Bushehr,+Iran&z=16″ align=”aligncenter” ]

آشنایی با جزیره خارگ

جزيره ي خارگ يكي از مهم ترين جزاير موجود در خليج فارس است كه علي رغم وسعت كم، داراي اهميت فراواني از لحاظ تجاري، اقتصادي، نظامي و تاريخي است. طول تقريبي خارگ 8 كيلومتر و عرض آن 4 تا 5 كيلومتر است و مساحت اين جزيره كمتر از چهل كيلومتر مربع است. در 2 كيلومتري شمال اين جزيره، جزيره خارگو واقع شده كه از توابع جزيره ي خارگ محسوب مي شود.
از لحاظ آب و هوايي، اغلب جزاير داراي هواي گرم و مرطوب هستند. اين جزاير در حقيقت دو فصل  دارند: فصل تابستان كه بسيار گرم و طولاني است و پاييز كه نه سرد است و نه گرم.
جزيره خارگ كه در 29 درجه و 15 دقيقه و 25 ثانيه عرض شمالي و 50 درجه و 20 دقيقه و 29 ثانيه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و در 46 كيلومتري غرب بوشهر واقع شده، در ژرفترين بخش خليج فارس قرار گرفته است. زمين شناسان پيدايش آن را به حدود 14000 سال پيش نسبت مي دهند.

ارتفاع خارگ از سطح دريا، در مركز آن 83 متر است و در امتداد طول اين جزيره تپه هاي فراواني در جهت شمال و جنوب به چشم مي خورد. يكي از ارتفاعات جزيره خارگ كوهي معروف به «تخت» ايت كه 76 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. ارتفاعات مركزي، اين جزيره را به شكل يك كشتي بادباني در آورده و همين ارتفاعات در مقابل بادهاي تند شمالي قد علم كرده و سواحل جنوبي را جهت پهلو گرفتن كشتي ها آرام و مطلوب كرده است.
جمعيت خارگ اكنون بیش از 20000 نفر است، كه در حدود 70 درصد آن ها مهاجراني هستند كه به دنبال استقرار شركت ملي نفت، ساكن اين جزيره شده اند.
شركت ملي نفت كش، شركت پايانه ها و صادرات مواد نفتي و شركت نفت فلات قاره، شركت پتروشيمي، فرودگاه، بيمارستان، دانشگاه آزاد اسلامي و … از جمله تاسيسات موجود در جزيره محسوب مي شوند.

اسکله خارک
اسکله خارک

«خارگ» در منابع تاريخي
جزيره ي خارگ، به روايت يونان، «ايكاريا» خوانده شده  و «بلين» مورخ رومي، در قرن اول پيش از ميلاد، آن را «آراكيا» و « استرابون» مورخ يوناني، از خارگ به نام «ايكاره» ياد كرده است.
«رومن گيرشمن» در مورد وجه تسميه خارگ، معتقد است كه ميان لفظ خارگ با نام تاريخي «خاكس» و ميان لفظ خاركس و لفظ «خواسپس» كه نام تاريخي رود كرخه است، رابطه يي وجود دارد.
سعيد نفيسي مي نويسد كه نام جزيره خارگ از كلمه خاراكنه گرفته شده و جزيره خارگ امروز جزو همين سرزمين خاراكنه بوده است.
آثار و بناهاي تاريخي جزيره خارگ
جزيره خارگ يا به قول جلال آل احمد «در يتيم خليج فارس» با قدمتي طولاني در درازاي تاريخ داراي حيات بوده است. در اين جزيره، از دورترين ايام به ويژه دوران تاريخي پيش از اسلام و دوران اسلامي، آثار تاريخي بسياري بر جاي مانده است كه به معرفي مختصر آن ها مي پردازيم.
گور معبد هاي پالميران
در بخشي از كوهستان جزيره ي خارگ گورهاي فراواني احداث شده است كه با توجه به عمق كم و سطح مدور بعضي از اين گورها، آن ها را به زرتشتيان نسبت مي دهند. همچنين بر روي بعضي ديگر از اين گورها كه داراي مدخل هاي كوتاهي هستند، نقش صليب ديده مي شود. اين هم نشان گر اين است كه مسيحيان مرده هاي خود را در آن جا به خاگ مي سپرده اند.

آتشكده
در ضلع شرقي بقعه امامزاده مير محمد و بر روي يك بخش كوهستاني خارگ زير بناي يك آتشكده مربوط به عصر ساسانيان وجود دارد كه به طور كامل تخريب شده است و اكنون بر روي اين زير بنا، ساختمان كوچكي جهت تاسيسات زلزله نگاري ساخته شده است.

گور دلمن
يكي ديگر از آثار مهم تاريخي موجود در جزيره ي خارگ ، دو تخته سنگ بزرگ بر فراز كوهستان جزيره است كه به صورت ضربي بر روي هم قرار دارند. «گير شمن» معتقد است كه اين اثر يك نمونه از گورهاي دلمن بوده و متعلق به هزاره ي يكم پيش از ميلاد مسيح در حدود سه هزار سال پيش است. اهالي خارگ اين اثر را «خواهران» ناميده و معتقد اند كه اين دو سنگ در واقع دو خواهر بوده اند كه جهت دوري از اجنبي ها،  از خداوند خواستند آن ها را به صورت سنگ درآورد.
آرامگاه امامزاده مير محمد حنفيه
يكي از مهمترين و با ارزش ترين آثار تاريخي و فرهنگي جزيره ي خارگ آرامگاهي است كه در قسمت جنوب غربي جزيره همچون نگيني خود نمايي مي كند.
بناي اين آرامگاه كه تاريخ 738 ه.ق را بر خود دارد، مربوط به حكمراني سلسله ي سلجوقيان در ايران است. اين بنا با دو گنبد هرمي شكل مضرس و گنبد مدور كوچک ،‌ زيبايي خاصي را بوجود آورده است. فضاي دروني اين بقعه با كاشي كاري ستاره ايي و هشت ضلعي تزيين شده است.
براساس اعتقادات اكثر محققين و مورخين، اين بقعه آرامگاه محمد حنفيه فرزند امير المومنين علي (ع) است و كتيبه ايي نيز بدين مضمون در داخل آرامگاه وجود دارد: «هذه المشهد امير المومنين محمد بن امير المومنين علي (ع) (كتيبه حسين النجاري)
بنابر اعتقادي، مير محمد حنفيه فرزند حضرت علي (ع) بر اثر ظلم و ستم بني اميه و بني مروان نسبت به خاندان بني هاشم از مدينه مهاجرت كرده و در راه بصره، در خارگ اقامت گزيده و به دليل مسموميت فوت كرده است. كاشي كاري فضاي ديوار هاي داخلي آرامگاه، اغلب زرين فام  و داراي اهميت فراواني است. آرامگاه مير محمد حنفيه از مهمترين زيارتگاه هاي موجود در جنوب ايران است». مجموعه  آرامگاه مير ممد حنفيه با شماره 2205 توسط سازمان ميراث فرهنگي كشور در فهرست آثار ملي ثبت شده است.
قلعه پرتغالي ها در شمال شرقي جزيره كه توسط «بارون كنيپ هاوزن» در سال 1748 ميلادي ساخته شده، از ديگر آثار تاريخي خارگ محسوب مي گردد. برج و باروهاي اين قلعه اكنون به طور كامل تخريب شده است.
گورستان مسيحيان، آب انبار، قناعت، گورستان اهل سنت و بقعه پير علم دار، از جمله ديگر آثار تاريخي و فرهنگي جزيره ي خارگ محسوب مي شود.
صنعت نفت در خارگ
جزيره خارگ به عنوان بزرگ ترين بندر صادراتي نفت خام مي باشد. اولين قطره نفت ، در 45 سال پيش، يعني در سال 1339 ه.ش.به مخازن جزيره خارگ رسيد و اولين كشتي كه از خارگ نفت خام بارگيري نمود، كشتي «هلديا» با ظرفيت 748/16 تن بوده است.

حماسه مقاومت خارگ
هم زمان با شروع جنگ تحميلي در 31/6/1359 عليه نظام نوپاي اسلامي، انهدام منابع حياتي و اقتصادي و تاسيسات نفت به عنوان يكي از اهداف مهم و استراتژيك دشمن قرار گرفت. هدف دشمن از بين بردن توان اقتصادي ومنابع مالي كشور ما بود كه عموما از طريق نفت خام تامين مي شد . دشمن قصد داشت از اين طريق در روند ادامه و پشتيباني جنگ و زندگي روزمره مردم وقفه ايجاد نمايد. اذا در طول هشت سال دفاع مقدس، جزيره خارگ 2888 بار مورد هجوم حملات هوايي و موشكي دشمن متجاوز قرار گرفت.
اولين حمله دشمن به تاسيسات نفتي خارگ در تاريخ 2/7/1359 مقارن ساعت 15:36 صورت گرفت. در طي دفاع مقدس كليه كاركنان و پرسنل ايثارگر امر «نفت» مستقر در جزيره و سكوهاي نفتي، چهار ميدان نفتي ابوذر، درود، فروزان و اسفنديار، هم گام با ساير رزمندگان اسلام، در عرصه ي توليد و صدور نفت با جان فشاني ها و فداكاري هاي خود به حفظ و حراست و زنده نگه داشتن شريان حيات اقتصادي كشور پرداختند. در اين راه پرافتخار، تعدادي از پرسنل زحمت كش و شجاع مراكز نفتي خارگ، سكو هاي بهره برداري  و شناور هاي دريايي به افتخار شهادت نايل آمدند و عده ايي هم مجروح يا به اسارت دشمن درآمدند و با مجاهدت هاي بي نظير خود حماسه ي عظيم و ماندگار مقاومت خارگ را در كتاب قطور افتخارات ايرانيان به ثبت رسانيدند.
از ديگر اقدامات پرسنل زحمتكش و ايثارگر شركت هاي نفتي، جمع آوري كمك هاي مالي و مواد غذايي و ساير اقلام مورد نياز جبهه ها بود كه به صورت كاروان كمك هاي مردمي به جبهه ها ارسال مي شد. همچنين در طول هشت سال دفاع مقدس، كاركنان شركت هاي  نفتي با پرداخت كمك هاي نقدي و كسر حقوق ماهانه ي خود، در خدمت جبهه و دفاع مقدس قرار داشته اند.
شركت نفت فلات قاره هم از جمله شركت هاي مهم نفتي است كه فعاليت هاي دريايي خود را در پهنه ي خليج فارس شامل اكتشافات، توليد، توسعه و صادرات آغاز كرد و با توسعه و بهره برداري از منابع نفتي، فعاليت هاي خود را گسترش داد.
در طول هشت سال دفاع مقدس، بارها تاسيسات نفتي در خشكي و دريا، مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و صدمات قابل ملاحضه ايي به آنها وارد آمد. مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و صدمات قابل ملاحضه ايي به آنها وارد امد. اما با افتخار مي توان گفت  حتي در سخت ترين شرايط، ضمن انجام تعميرات اساسي و راه اندازي موقت تاسيسات آسيب ديده، توليد نفت و صادرات نفت از شريان حيات اقتصادي ميهن اسلامي با تلاش و مجاهدت خستگي ناپذير كاكنان شريف و ايثارگر هيچ گاه متوقف نگرديد.
شركت نفت، بلافاصله بعد از پذيرش قطعنامه 598 سازمان ملل متحد از سوي ايران، تمام همت خود را صرف سازماندهي مجدد و بازسازي و نوسازي تاسيسات آسيب ديده نمود.
کتاب: موج تا اوج / نوشته: اسکندر میگلی
————————————-
بعلت هم خوانی متن فوق با سیاست سایت در جهت یکسان سازی نام خارگ ، تمامی واژه های خارک اصلاح و به خارگ تبدیل شده اند .
جمعیت درج شده در این مقاله جمعیت جزیره در سال 1390 می باشد .
به نقل از پایگاه خبری تحلیلی جزیره خارگ

عمارت گلشن

عمارت گلشن

نوع بنا: تاریخی

شمارهٔ ثبت:۲۲۱۰

تاریخ ثبت ملی: ۳ اسفند ۱۳۷۷

این عمارت، بنایی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.

«عمارت گلشن» در منتهی الیه شمال شهر بوشهر، پشت اداره بندر در خیابان ساحلی واقع شده‌است. فاصله آن تا دریا فقط ۱۰ متر است. این عمارت تاریخی در یکی از محله‌های قدیمی بوشهر به نام محله بهبهانی قرار گرفته که اطراف آنساختمان‌های بافت قدیم وجود دارد. واقع شدن این بنا در کنار ساحل باعث وزیدن نسیم دریا و باد شمال به داخل ساختمان می‌شود. قدمت این بنا به ۱۷۰ سال پیش می‌رسد، و مربوط به شخصی تاجر به نام آقای گلشن بوده و کاربری مسکونی – تجاری داشته، سپس توسط آقای مهربان خریداری شده‌است. عمارت متعلق به دوره قاجاریه بوده و نوع معماری بیت میلانی است که در نوع خود منحصربه فرد است. ساختمان از سه طبقه تشکیل شده‌است. طبقه اول شامل آب انبار (برکه)، حمام، دست شویی، آشپزخانه و جای نگه داری خدمه و طبقات دوم و سوم جهت سکونت و پذیرایی و امور تجاری بوده‌است. عمارت گلشن از چهارطرف با پلکان حلزونی به پشت بام راه دارد. در طبقه سوم ضلع شمالی اتاقی ساخته نشده و این گوشه خالی است. این عمل به دلیل رساندن باد خنک شمال به داخل ساختمان بوده‌است.

ساختمان دارای حیاط مرکزی و تمامی اتاق‌ها اطراف آن می‌باشند که همگی با درهای دو لنگه با هم اربتاط دارند. درب و پنجره‌ها از جنس چوب ساج و دریایی و پوشش سقف از چوب چندل (صندل) است. سیستم خنک کننده ساختمان وجود درهای متعدد است. بیش تر اتاق‌ها پنج دری هستند و بین آن‌ها راهرو وجود دارد. این بنا با مساحت ۱۲۳۰ متر، پهنای ۸۸۹ مترمربع و اعیان ۱۰۴۱ متر مربع در حال حاضر با کاربری اداری فرهنگی مورد استفاده می‌باشد و از سال ۱۳۶۵ تاکنون که توسط میراث فرهنگی خریداری شده مرتب مورد تعمیر قرار می‌گیرد. البته شکل اولیه ساختمان حفظ شده و فقظ مصالح پوسیده تعویض و مرمت شده و نمای بیرونی آن سفید کاری شده‌است.

منبععمارت گلشن

 

 

 

قلعه دختر لاور ساحلی (شهرستان دشتی)

قلعه دختر در شرق روستای لاور ساحلی شهرستان دشتی قرار دارد که از سمت غرب به ساحل زیبا و آرام خلیج فارس مشرف است و از سمت شرق به کوه مند منتهی می‌شود ودر پرتگاهی تند و بسیار تیز قرار دارد. اگر سمت شرق روستای لاور و گلستان نگاه دقیقی به کوه مند بیندازیم آثار و بقایای این قلعه بر تیغ کوه مشهود و پیدا است و هنوز هر چند از زمان ساخت آن شاید قرن‌ها گذشته باشد ولی نشان از استواری و عظمت در چند ستون باقی مانده قسمت غربی آن هویدا است.در جلوی قلعه چهار ستون قرار داشته‌است که جز آثار یکی بقیه ریزش کرده.

در برجک غربی قلعه که در واقع طبقه فوقانی قلعه بوده‌است چند سوراخ مستطیل شکل برای دیده بانی یا پرتاپ تیر توپ خانه به بیرون بوده‌است که امروزه این چند سوراخ مذکور پوشانده شده‌است و این شاید صیادان محلی و شکارچیان وحوشی مثل بز و کل و یا پرندگان در همین سال‌ها زمانی که برج‌های قلعه سالم بوده به عنوان پناه گاهی استفاده می‌کردند آنجا را پوشانده‌اند. قلعه به جز طبقه فوقانی بقیه زیر خاک رفته‌است به گفته اهالی محل سقف چند اتاق آن هم تا سال‌های اخیر سالم بوده‌است (۱۳۷۴ شمسی) و بر اثر بارندگی شدید از بین رفته‌است. با توجه به آثار باقی مانده دو غار که هنوز تحقیقی را جع به آنها نشده‌است به روستاهای لاور و گلستان منتهی می‌شده‌است که آثار این غارها درحیاط منزل یکی از اهالی روستای گلستان هنوز دیده می‌شود و این دو غار از قلعه آغاز و به این دو روستا منتهی می‌شده‌است. یک راه کاملا هموار و صافی به طول یک کیلومتر تا دریا قرار داشته که شاه دختر بدون کمترین زحمتی خود را به ساحل می‌رسانده‌است. ساختمان قلعه از نوعی سنگ رسوبی – که در همان منطقه وجود دارد – و ساروج ساخته شده‌است.

در نزدیکی قلعه سرزمین یا به اصطلاح امروزی پارکی که گل نرگس در آن زیاد می‌روئیده قرار داشته‌است که به همین خاطر آن را پارک نرگس می‌نامیده‌اند برای آبیاری پارک آب انبارهای مخصوصی وجود داشته‌است که اثار سه تای آنها در کنار قلعه پیداست.

در ضلع شرقی قلعه چاله‌ای شبیه چاه دیده می‌شود که احتمالا حفاری غیر مجاز از طبقه فوقانی به طبقه فرو رفته پایینی انجام شده‌است و اشیاء نفیس و باستانی که وجود داشته به سرقت رفته‌است و سه پایه‌ای که برای بالا کشیدن خاک و سنگ این حفاری استفاده می‌شده در پرتگاه شرقی قلعه دیده می‌شود.با توجه به فرسایشی که بر اثر گذر زمان و عوامل طبیعی به وجود آمده‌است و هر ساله ببیشتر می‌شود قلعه را در خطر تخریب و نابودی کامل و صد در صدر قرار داده‌است.

چنین گفته شده که این مکان محل فرمانروایی زنی قدرتمند بوده که سالها بر لاور و اطراف حکومت کرده‌است. این قلعه اکنون خرابه‌ای بیش نیست.

این اثر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۳۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کلیسای گئورگ مقدس

کلیسای گئورگ مقدس در سال ۱۸۱۹ میلادی برابر با ۱۲۳۵ هجری قمری بوسیله خانواده آوادیان، از خانواده های سرشناس ارمنی ساکن بوشهر، و با کمک سایر مسیحیان ساکن این شهر از جمله انگلیسی های ساکن بوشهر در زمینی نسبتا وسیع در محله شنبدی این شهر ساخته شد.

این کلیسا در زمینی مستطیل شکل واقع شده و ساختمان اصلی آن پلانی شبیه به یک چلیپا دارد. در دو طرف بنای کلیسا حیاط هایی قرار دارند که برای دفن مردگان اختصاص داده شده بود.

این کلیسا از زمان تاسیس تا سال ۱۹۴۸ فعال بود تا آنکه به دنبال فوت ملکومیان، ارمنی سرشناس بوشهری، ارمنی صاحب نفوذ دیگری در بوشهر وجود نداشته و در نتیجه تمام اموال و اشیاء کلیسا به کلیسای وانک اصفهان منتقل گردید. در سال ۱۹۷۴ و به دنبال استقرار چند خانواده ارمنی دیگر در بوشهر هیات ارامنه کلیسا را تعمیر و با فرستادن اشیاء مورد نیاز مجددا فعال نمود ولی با گذشت چند سال باز هم فعالیت کلیسا متوقف گردید.

بنای کلیسا به صورت قرینه در عرض طراحی شده و از بالا به صورت صلیب دیده میشود. این بنا شامل تالار اجتماعات، محراب، اتاقهایی در دو طرف محراب و دو راهرو  در دو طرف تالار میباشد. تالار اجتماعات بنا در گذشته بزرگتر بوده و تا میان خیابان انقلاب فعلی ادامه داشته است که در سال ۱۳۴۰  با طرح این خیابان جهت ایجاد محور شمالی – جنوبی در بافت قدیم به طرف دریا، بخشی از آن تخریب گردیده و قسمتی از حیاط مشرف به خیابان هم به مجتمع تجاری تبدیل شد.

تالار اجتماعات کلیسا بزرگترین بخش آن میباشد که حدود دوازده متر طول و هشت متر عرض دارد. سقف این تالار بوسیله پلهای چوبی به طول ۸ متر با چندلهای فرعی که با تخته های طولی به هم متصل شده اند پوشش داده شده است. هفت ستون چوبی که قسمت فوقانی آنها به شکل زیبایی با چوب تزئین شده است به استحکام سقف کمک میکنند. مهمترین و شکیل ترین قسمت کلیسا محراب آن است که بوسیله پله هایی که به صورت قرینه در دو طرف آن قرار دارند به تالار متصل میگردد.این بخش از یک مربع تشکیل شده است که سه ضلع آن طاقنما بوده و از سمت غرب (جنوب غربی) به تالار باز میباشد. قسمت فوقانی بوسیله گوشه سازی به هشت ضلعی و سپس دایره تبدیل شده و پوشش محراب به صورت گنبد بر روی آن قرار میگیرد.

به دنبال متروک شدن بنای کلیسا در سال های پس از انقلاب و با توجه به آب و هوای مرطوب منطقه، بنای کلیسا با سرعتی زیاد رو به ویرانی نهاد و قسمت اعظمی از سقف و گنبد آن فرو ریخت. در حال حاضر بنا توسط سازمان میراث فرهنگی در حال بازسازی است و سقف و گنبد آن به شکل اولیه مرمت شده اند ولی طبق رویه جاری این سازمان دخل و تصرف های نامتعارفی در این بنا هم اعمال شده است.همانطور که گفته شد در طرفین بنای کلیسا محوطه هایی برای دفن مسیحیان فوت شده پیش بینی شده بود. نگاهی به تاریخ حک شده بر روی سنگ های یادبود این افراد نشان دهنده دفن مسیحیان در این مکان از زمان ساخت کلیسا تا پایان جنگ جهانی دوم میباشد. اکثر سنگ های مزار این مجموعه بسیار زیبا و نفیس بوده و بیشتر آنها در کشور هندوستان تراشیده و سپس برای نصب بر گور متوفی به این مکان منتقل شده اند.

منبع: پایگاه خبری قانون

خانه رئیس علی دلواری

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

نوع بنا: تاریخی

قدمت: پهلوي (1304-1357 ه ق)

 تاریخ میلادی: 1979-1925 م

خانه رئیس علی دلواری در35 کیلومتری بوشهر در دلوار قرار دارد که پس از تعمیر و نوسازی به یک مجموعه فرهنگی تبدیل شده است. موزه مردم شناسی استان بوشهر و دیگر فعالیت های سنتی روستایی در این مکان برقرار است. مبارزات رئیس علی دلواری بر علیه تجاوز انگلیس در بیش از هشتاد سال پیش، خاطره ای بس شگرف و فراموش نشدنی در ذهن مردم منطقه برجای گذاشته است.

آدرس :در35 کیلومتری بندر بوشهر- شهر دلوار

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

موزهٔ رئیسعلی دلواری

مجسمه رئیسعلی دلواری در میدان ورودی شهر دلوار

موزهٔ رئیسعلی دلواری

موزهٔ رئیسعلی دلواری

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

تندیس رئیسعلی دلواری در منزل وی

موزهٔ رئیسعلی دلواری

اسلحه های رئیسعلی و یارانش در مبارزه با ارتش انگلیس

شاکر راوی مبارزه رئیسعلی دلواری و یارانش در موزه رئیسعلی در شهر دلوار
شاکر راوی مبارزه رئیسعلی دلواری و یارانش در موزه رئیسعلی در شهر دلوار
نمائی قدیمی از درب منزل رئیسعلی دلواری
نمائی قدیمی از درب منزل رئیسعلی دلواری

 

 

تصاویر: نسیم جنوب

گور دختر

گور دختر

نوع بنا: تاریخی

قدمت: سده ششم قبل از میلاد

بنای گور دختر بسیار شبیه به مقبره کوروش کبیر در پاسارگاد است و قدمت آن به سده ششم قبل از میلاد برمی گردد. این بنا از 24‏ قطعه سنگ تشکیل شده است. در سنگ سوراخ هایی تعبیه شده که با بست های آهنی به هم وصل می شوند. در گور دختر همچنین عناصر هنر اورارتویی مانند شیروانی دو شیبه و نیز عناصر معماری ایلامی معبد چغازنبیل را می توان دید. این بنای ارزشمند در سال 1376 به شماره 1897 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‏است و هرگونه دخل و تصرف در آن تا شعاع 100 متری جرم محسوب می شود.

آدرس: دشتستان

منبعسایت جامع گردشگری ایران

قبر ژنرال انگلیسی

نوع بنا: تاریخی

تاریخ میلادی: 1856م

قبر ژنرال در خیابان امام خمینی بوشهر قرار گرفته است. این قبر به شکل ابلیسک در داخل فضای گلخانه ای شهرداری ساخته شده است. منشأ این تیپ قبرها مصری است. قاعده ابلیسک که در وسط باغچه قرار گرفته مربع است که وسط چهار ضلع آن از میانه به طرف داخل فرو رفتگی دارد و ارتفاع آن از سطح زمین حدود 126‏سانتی متر است. در ضلع جنوبی ابلیسک چسبیده به قاعده آن کتیبه ای با خط بابری و ستاره داوود مشاهده می شود. قبر ژنرال نیز یکی از آثار شکست و نابودی اجانب تجاوزگر است. مدفن یکی از فرماندهان ارتش انگلستان است که در لشکرکشی بریتانیا به جنوب ایران، در واقعه هرات در سال ۱۸۵۶ میلادی به‌دست نیروهای ایرانی کشته شد. محوطه این مقبره که تا سال ۱۳۹۰ هجری خورشیدی به‌صورت باغی از درختان محلی بود و در سال یاد شده توسط شهرداریبندر بوشهر تبدیل به پارک گردید مدفن ۳۵ تن از سربازان انگلیسی است که در آن جنگ کشته شدند. نام این ژنرال انگلیسی به درستی روشن نیست و بر سر آن میان گزارش‌نویسان اختلاف است.

برخی منابع می‌گویند این مقبره کتیبه‌ای به زبان انگلیسی داشته که روی آن نوشته شده بوده است: اینجا آرامگاه ژنرال «د-ت-د-م» است که به‌دست وحشیان جنوب ایران کشته شد. برخی این مقبره را مدفن ژنرال اترام دانسته‌اند و برخی آن را متعلق به ژنرال استاکر ذکر کرده‌اند در حالیکه ژنرال استاکر در جنگ کشته نشد بلکه در ۲۴ مارس ۱۸۵۷ در بوشهر خودکشی کرد. ژنرال اترام نیز در کلیسای وست‌مینستر مدفون است. نویسنده «فرهنگ بوشهر» حدس می‌زند که این، مقبره ژنرال استاپفورد است که در جنگ خوشاب (هشتم فوریه ۱۸۵۷) کشته شد. این سازه در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس: خیابان امام خمینی (سنگی) بوشهر

منبعسایت جامع گردشگری ایران