پناهگاه حيات وحش خارک

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

نام انگلیسی:  Khark nature reserve   

نام فارسی:  پناهگاه حيات وحش خارک 

موقعیت جغرافیایی

موقعیت عمومی منطقه
موقعیت جزیره خارگ در شمال خلیج فارس واقع در مختصات N291525 عرض شمالی و E501930 طول  شرقی در جنوب استان بوشهر و شهرستان بوشهر و با وسعت 1940 هکتار وطول 5/8 کیلومتر و عرض تقریبی 5/3کیلومتر می  باشد.

وسعت منطقه : 2000 هكتار

ویژگی و سیمای عمومی منطقه( شامل وضعیت توپوگرافی , چشم انداز, پو شش گیاهی وگونه های شاخص گیاهی , وضعیت عمومی حیات وحش و گونه های شاخص و کریدورها ) :
اين جزيره اي با وسعت 35 كيلومتر مربع و به صورت يك طاقديس در دل خليج فارس واقع شده است اكثر وسعت اين منطقه تاسيسات نفتي و مناطق مسكوني ساكنين جزيره بوده و سواحل جزيره در حدود 90 درصد از حالت طبيعي خودش به دليل وجود اسكله هاي صادراتي فرآورده هاي نفتي و ديگر تاسيسات صنعتي  خارج گرديده است.

پوشش گياهي
پوشش گیاهی منطقه خودرو بوده و شامل گیاهان علوفه ای
بهمن ، هلپه ، اسطوخودوس ، خارشتر ، مورخش ، مورتلخ ، چمن ، گل بابونه ، شبدر ، آلوورا(صبرزرد) ، اسفند ، نریشت .
از گیاهان آبزی که اغلب اطراف چشمه ها و قنات ها یافت می شود می توان به نی ، لونی و جگن اشاره نمود.
درختان کهنسال انجیر معابد (لیل)، کهور ایرانی ، کهور پاکستانی ، کنار ،نخل گونه های درختی جزیره را تشکیل می دهند. البته درختان مرکباتی،موز ، مشعل ، اکالیپتوس به صورت دست کاشت در منطقه وجود دارد.
پوشش گیاهی جزیره خارگو نیز شامل درختان لیل و کنار و کهور و و گیاهان نریشت ، گرامورز و اویارسلام می باشد.

حيات وحش
آهو و انواع پرندگان دريايي آبزي و كنار آبزي

جاذبه های اکوتوریستی
از جمله مناطق مورد بازدید گردشگران می  توان به موارد زیر اشاره نمود:
1 –  سواحل زیبا
2 – آبسنگ های مرجانی اطراف جزیره
3 – آهوان و پرندگان مهاجر
4 – پوشش گیاهی و درختان کهنسال انجیر معابد
5– چشمه های آب شیرین
6– قنوات
7– آثار و بناهای تاریخی

وضعیت عمومی اقتصادی اجتماعی
جزیره خارگ در اقتصاد ملی جایگاه ممتاز و غیر قابل انکاری دارد. این جزیره به عنوان یک پایانه عمده صادرات نفت خام در ایجاد ارزش افزوده نهایی تمامی فرایندهای تولیدی نفت خام از مرحله اکتشاف ، حفاری تا استخراج و پالایش اولیه و سپس صدور آن در تمام مناطق نفت خیز جنوب و برخی از حوزه های تحت پوشش فلا ت قاره نقش حساس و کلیدی دارد. از این رو تاسیسات ، تولیدات و فعالیت نیروی انسانی مستقر در جزیره خارگ در اقتصاد کشور دارای جایگاهی ملی و نقشی حیاتی است.

تعارضات مهم منطقه
1.حضور نیرو های نظامی در جزیره خارکو
2. توسعه بیش از حد تاسیسات نفت گاز و پتروشیمی
3. مشکلات ناشی از فعالیت های صید و صیادی مردم بومی  جزیره
4-افزایش جمعیت کلاغ هندی

تجهیزات و امکانات
ساختمان پاسگاه محيط باني( داراي آب ، برق ، تلفن ) –  سيستم راديويي بيسيم – خودرو صحرايي – موتورسيكلت –  تجهيزات انفرادي محيط باني ( كوله پشتي ، دوربين چشمي ،  كيسه خواب ) – موقعيت ياب دستي – رايانه و اينترنت

سایر ملاحظات
با توجه به محدود شدن زيستگاه آهو و افزايش جمعيت آن لازم و ضروري  است كه تعدادي از اين گونه از منطقه خارج گردد و حتي المقدور جمعيت گونه مذكور در سال مورد پايش مستمر قرار گيرد.
پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر
درخت انجیر معبد (لیل)

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

 

منبع: بیابان های ایران

منطقه حفاظت شده حله

منطقه حفاظت شده مند

نام انگلیسی:  Helleh protected area    

نام فارسی: منطقه حفاظت شده حله

موقعیت جغرافیایی

 

منطقه حفاظت شده حله در استان بوشهر بين N2904 تا N2917 عرض شمالي و E5030 تا E5055 طول جغرافيايي واقع شده است. مساحت آن در 44708 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: ني و نخل مرداب.

پرندگان: پليكان پا خاكستري ,اردك مرمري , گيلانشاه خالدار,‌ درنا, انواع مرغابي سانان,‌ اگرتها,‌ حواصيلها,‌ كاكاييها و پرستوهاي دريايي . 

تالاب و منطقه حفاظت شده حله در استان بوشهر سالانه پذيراي هزاران پرنده مهاجر و بومي است كه زمستان خود را در اين تالاب مي‌گذرانند. گونه‌هاي كميابي از درنا، غاز خاكستري، فلامينگو، پليكان پاخاكستري، چوب پا، نوك خنجري، اردك كله سبز، خوتكا، پرندگان‌نادري كه درتالاب حله به وفور يافت مي‌شوند. در گذشته اين تالاب مملو از گونه‌هاي مختلف پرندگان زيبا و كمياب بود اما شكار غيرمجاز و بي‌رويه، جمعيت اين پرندگان را كاهش داده‌است. دير نيست و هنوز هم تعداد زيادي از اين گونه‌هاي ارزشمند و زيباي محيط زيست كشورمان دراين تالاب‌ها وجود دارند كه همه بايد درحفظ اين زيبايي‌هاي خلقت تلاش كنيم.

بنا به اعلام اداره كل حفاظت محيط زيست استان بوشهر، تالاب حله به عنوان يكي از گنجينه‌هاي ارزشمند حيات وحش وپرندگان بومي و مهاجر كشور در فاصله ‪ ۱۰‬كيلومتري شمال شرق بوشهر قرار دارد. تنوع گياهي، وجود رودخانه حله و نزديك بودن به سواحل اين تالاب را به زيستگاه و چراگاه بسيار غني براي حيات وحش تبديل كرده‌است. وسعت منطقه حفاظت شده حله به ‪ ۴۲‬هزار و ‪ ۶۰۰‬هكتار مي‌رسد كه يكي از زيباترين مناظر طبيعي سواحل جنوبي كشور است. ‪ ۲۰‬هزار هكتار از منطقه حفاظت شده حله تالابي است و رودخانه دائمي حله منبع تامين آب اين تالاب و منطقه است. درحاشيه رودخانه و تالاب حله انواع گياهان آبزي رويش يافته وچراگاه مهمي براي جانواران و پرندگان آبزي و كنار آب چرايجاد كرده‌است.

پرنده دراج و جغدانبار دو گونه پرنده بسيار كمياب است كه درحله مي‌توان سراغ آنها را گرفت. انواع پرندگان شكاري ونوعي از عقاب هادرمنطقه حفاظت شده حله وجود دارند كه كمتر در تالاب‌ها و مناطق حفاظت شده كشور به چشم مي‌خورند. امنيت نسبي و وجود دانه‌هاي گياهي وخوراكي وبوته‌هاي علوفه‌اي تنوع جانوري منطقه حله را به اوج خود رسانده است. شغال، گونه‌هايي از گربه سانان، روباه، كفتار، گراز، خرگوش و گرگ انواع حيواناتي است كه حيات خود را در منطقه حفاظت شده حله مي‌گذرانند. نمونه‌هاي از لاك پشت‌ها و خزندگان درتالاب حله زندگي و توليد مثل مي‌كنند كه هركدام براي مناطق حفاظت شده و محيط زيست كشور كمياب و ارزشمند هستند.

منطقه حفاظت شده و تالابها علاوه بر ايجاد پناهگاه مناسب براي پرندگان و حيات وحش، نقش مهمي در تعديل آب و هوا، تثبيت خاك و توليد علوفه دارند.اين مناطق تفرجگاه مناسبي براي مطالعات علمي و علاقه‌مندان به طبيعت است. نقش واهميت ويژه اين مناطق اقتضا مي‌كند تادرتقويت هرچه‌بيشتر برنامه‌هاي حفاظتي تالاب‌ها و مناطق حفاظت شده محيط زيست برنامه ريزي شود و درحفظ اين ذخائر ارزشمند طبيعت زيباي كشورمان با محيط بانان همكاري كنيم. تالاب و منطقه حفاظت شده حله يكي از زيباترين مناظرطبيعي در كناره خليج فارس را شكل داده و منطقه ديدني براي گردشكران است.  اين تالاب درسال ‪ ۱۳۴۲‬براثر طغيان رودخانه حله بوجود آمد و از آن سال به بعد به عنوان تالاب و منطقه حفاظت شده زير نظر محيط زيست استان بوشهرقرار گرفت.

ویژگی و سیمای عمومی منطقه( شامل وضعیت توپوگرافی , چشم انداز, پو شش گیاهی وگونه های شاخص گیاهی , وضعیت عمومی حیات وحش و گونه های شاخص و کریدورها ) :
1- منطقه حفاظت شده حله عموماً از پوشش گياهي گز و ني و كهور پوشيده و در زمستان تالابي بوده و پذيراي پرندگان فراواني ميباشد

حيات وحش

پرندگاني چون مرغابي ، غاز ، پليكان ،‌دراج ، حواصيل ، ماهي خورك ، اگرت ، قمري ، كوكر ، دليجه ، پرستو ، ديدمك ، نوك خنجري ، سينه سرخ ، سارگپه ،‌پرستو دريايي ، شب گرد ، زنبور خورك ، سنقر ، چغد ، شاهين و جانوراني چون گربه وحشي ، گراز ، روباه ، خرگوش ، خدنگ در منطقه مشاهده شده اند. اين منطقه يكي از بهترين مناطق جهت پرندگان مهاجرزمستان گذران در استان بوشهر مي باشد. .

پوشش گياهي

منطقه حفاظت شده حله از پوشش گياهي گز و ني و كهور پوشيده شده است كه قسمت وسيعي از منطقه را نيز نيزارهاي  انبوه تشكيل مي دهد كه در طي گشت و كنترل مستمر در منطقه مشاهده گرديده كه قسمت اعظم اين نيزار هاي در اثر خشكسالي خشك گرديده است و همچنين كم آبي روي قسمت اعظم تالاب بي تأثير نبوده و خشك گرديده است .

جاذبه های اکوتوریستی
با توجه به اينكه تالاب حله جز اين منطقه بوده و محل امني براي پرندگان زمستان گذران مي باشد از اين لحاظ براي  علاقه مندان به طبيعت و پرنده نگري محل مناسبي مي باشد

وضعیت عمومی اقتصادی اجتماعی
مردم روستاهاي اطراف اين منطقه از طريق كشاورزي و صيادي امرار معاش مي كنند .

تعارضات مهم منطقه
1- از ديگر مشكلات منطقه دخل و تصرف و تخريب غير قانوني اراضي ، توسط كشاورزان بومي منطقه
مي باشد .
2- بدليل خشكسالي كم آبي متاسفانه قسمت اعظم تالاب خشك گرديده است كه از لحاظ زيست محيطي مشكلاتي بوجود آمده است .
3- احداث جاده بوشهر ، گناوه كه قسمتي از آن از منطقه تحت حفاظت عبور مي كند.

تجهیزات و امکانات
ساختمان پاسگاه محيط باني( داراي آب ، برق ، تلفن ) –  سيستم راديويي بيسيم – خودرو صحرايي – موتورسيكلت –  تجهيزات انفرادي محيط باني ( كوله پشتي ، دوربين چشمي ،  كيسه خواب ) – موقعيت ياب دستي – رايانه – انبار علوفه – تراكتور

سایر ملاحظات
با توجه به خشك شدن تالاب در فصل بهار و تابستان مي بايست بر اساس توافق با وزارت نيرو ، آب مورد نياز تالاب تامين گردد

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منبع: بیابان های ایران

پناهگاه حیات وحش خارکو

پناهگاه حيات وحش خاركو

نام انگلیسی:  Kharkoo nature reserve   

نام فارسی:  پناهگاه حيات وحش خاركو 

موقعیت جغرافیایی

پناهگاه حيات وحش خاركو بين N2918 تا N2921 عرض شمالي و E5523 تا E5519  طول شرقي و در 57 كيلومتري شمال غرب شهر بوشهر در استان بوشهر واقع شده است. مساحت آن در حدود 312 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: پوشش هاي غلفي يكساله و مرتعي از خانواده گرامينه ها و يونجه هاي يكساله مي باشد.

پرندگاني : باكلان ,‌پرستوهاي دريايي ,‌كاكايي ها و‌ حواصيلها .

خزندگان : لاك پشت دريايي.

اين منطقه از سال 1346 تحت حفاظت قرار گرفت ودر سال1354 به پناهگاه حيات وحش تبديل شد. اين پناهگاه شامل دو جزيره خارك و خاركو به مساحت 2398 هكتار و به فاصله 4كيلومتر از يكديگر در شمال خليج فارس و استان بوشهر قرار دارد.

داراي سواحل صخره اي، شني و مرجاني بسيار زيبايي است از گونه هاي مهم جانوري منطقه مي توان به آهو، خرگوش، كلاغ هندي، فلامينگو، كاكايي، حواصيل و لاك پشت سبز اشاره كرد. آهو مهمترين پستاندار وارداتي به جزيره است. اين منطقه زيستگاه مناسبي براي جوجه آوري پرستوهاي دريايي تيره و پشت دودي محسوب مي شود.

پرندگان مهاجري از قبيل اگرت بزرگ، باكلان و فلامينگوي بزرگ نيز به صورت فصلي در جزيره به وفور مشاهده مي شود. تاسيسات و فعاليت هاي گسترده نفتي در جزيره خارك اثرات منفي بر محيط زيست طبيعي داشته است.

مشکلات و معضلات مهم منطقه

– توسعه بیش از حد و همه جانبه تأسیسات نفت و گاز و پتروشیمی ، جاده کشی و خاکبرداری که منجر به تخریب شدید زیستگاه آهوان گردیده است .
– افزایش بی رویه جمعیت کلاغ هندی در سطح جزیره
– بیماری پوستی شایع شده در جمعیت آهوان ( سال ۸۲ الی ۸ ) منجر به تلفات قابل توجه گردیده است .

سایر ویژگیهای طبیعی

جزیره خارک به همراه جزیره خارکو به دلیل ارزشهای فوق العاده اکولوژیکی که دارای یک یاز از احتماعات منحصر به فرد مرجانهای و زیستمندان دریایی ، محل تخمگذاری هزاران قطعه پرندگان آبزی و کنار آبزی می باشد.

پناهگاه حيات وحش خاركو

پناهگاه حيات وحش خاركو منبع: بیابان های ایران