مراسم زار (لیوا)

مراسم زار (لیوا)

دربارهٔ «زار» اطلاعات زیادى در دست نیست. گویا عقاید مربوط به بادهاى «زار» از راه حبشه در سرزمین‌هاى اسلامى راه یافته است. مراسم مربوط به پایین آوردن زار در جنوب ایران غیر از آداب و رسومى است که در آفریقا و یا خشکى‌هاى دیگر انجام مى‌شود، ولى در هر حال هنوز این معتقدات رنگ و هواى تند آفریقایى خود را از دست نداده است.
اجراى مراسم معمولاً در شب‌هاى چهارشنبه برگزار مى‌شود. باباى زار عده‌اى را مأمور مى‌کند تا چوب خیزران به دست گیرند و دور آبادى و خانه‌ها بگردند. با این علامت زارى‌ها آگاه مى‌شوند که مراسم اجرا خواهد شد. زنان و مردان لباس‌هاى مخصوصى را مى‌پوشند، عطر مخصوص به صورت و تن خود مى‌پاشند و خود را براى رقص و بازى زار آماده مى‌کنند. هفت روز قبل از اجراى مراسم دواى مخصوصى که معجونى است از کندرک، ریحان، گشنه، زعفران، هل، جوز و زبان جوجه (گیاهى است که در کوه مى‌روید) تهیه مى‌‌کنند. باباى زار شخص بیمار را مدت هفت روز در حجاب و دور از چشم دیگران نگه مى‌دارد، بیمار نباید زن، سگ و مرغ ببیند و به طور کلى چشم هیچ زنى چه محرم و چه نامحرم نبایستى بر وى بیفتد (اگر بیمار زن باشد برعکس) فقط بابا و ماماى زار مواظب بیمار است. در تمام مدت حجاب، معجون تهیه شده را بر تن بیمار مى‌‌مالند و مقدارى هم به وى مى‌‌خورانند و دود آن را بخور مى‌دهند. در مجلس رقص، باباى زار مریض را با چوب خیزران مى‌زند و عده‌اى هم که معمولاً زنان و مردان سیاه و خوش صدا هستند با دهل‌هاى کوچک و بزرگ خود مجلس را غنى و پربار مى‌سازند. قبل از شروع مجلس سفرهٔ‌ مفصلى پهن مى‌شود که در آن از انواع غذاها تا گیاهان معطر و ریاحین جنوب و میوهٔ کنار و خرما و گوشت و خونى که براى درمان بیمار لازم است، وجود دارد. خون سر سفرهٔ خون قربانى بیمار است. شخص مبتلا تا خون نخورد باد به حرف در نمى‌آید. در هنگامى که رقص و پایکوبى شروع مى‌شود، ‌ شخص مبتلا نیز با حرکات موزون خود کم‌کم از حالت عادى خارج شده و از خود بیخود مى‌شود و در حالتى شبیه خلسه فرو مى‌رود. در این حال دیگر لهجهٔ باباى زار و شخص مبتلا لهجهٔ فارسى و محلى نخواهد بود، بلکه به زبان هندى و عربى یا سواحلى صحبت مى‌‌کنند. (این در حالى است که در حالت عادى هرگز نمى‌‌توانند هندى و یا سواحلى صحبت کنند).
وزن و آهنگ و ریتم موسیقى در مجلس نقش اساسى برعهده دارد. شخص مبتلا حال خود را نمى‌فهمد. در این میان تنها باباى زار مى‌‌تواند با وى حرف بزند. او از زار مى‌پرسد که اهل کجاست و اسمش چیست؟ و براى چه این مرد و زن را اسیر کرده است؟ زار به زبان خودش و هندى، عربى یا سواحلى جواب مى‌دهد! آنگاه باباى زار مى‌خواهد که زار مرکب خود (شخص مبتلا) را رها کند.
مراسم زار، گاهى چندین شبانه‌روز به طول مى‌انجامد و شخص زار بعد ا زخلاص شدن، براى همیشه در جرگهٔ اهل هوا در مى‌‌آید و به زارى معروف مى‌شود و همیشه باید لباس تمیز و سفید بپوشد و خود را مرتب بشوید و معطر کند، لب به مى نزد و هیچ کار خلافى نکند و گرنه زار دوباره آزارش مى‌دهد. این مراسم از گذشته تا به حال در سواحل و جزایر جنوب برگزار مى‌شود و در گذشته بسیار مفصل‌تر از امروز اجرا مى‌شده است.

 

 

تصاویر مراسم زار در جزیره قشم (۱۳۸۳)

زندگینامه شیخ حسین چاه‌کوتاهی (سالار اسلام)

شیخ حسین خان چاهکوتاهی

تاریخ مقاومت مردم استان ولایتمدار و استعمار ستیز بوشهر تاریخ پر شکوهی است که به دلیل عدم توجه مناسب به این مولفه مهم فرهنگی، اسناد و نوشته مهم در این خصوص زیر خروارها خاک جای گرفته اند و در آستانه فراموشی قرار دارند.
مهم است که فرزندان این مرز و بوم تاریخ مقاومت ملت خود در برابر سلطه افکنی و دست اندازی بیگانگان، بخصوص استعمار پیر را به خوبی بشناسند به همین منظور جمعی از جوانان استان بوشهر با عنوان “ستاد کنگره بوشهر دو قرن مقاومت” با احساس نیاز به معرفی این تاریخ درخشان سعی دارند با برنامه های مختلف و تولید محتوا و خلق آثار هنری و رسانه ای به معرفی این مولفه مهم تاریخی- فرهنگی بپردازند.

  شیخ حسین خان چاه کوتاهی ازجمله خوانین جنوب است که با تجاوز انگلیسی ها به خاک ایران در میانه جنگ جهانی اول مبارزه در برابر دشمنی کینه توزی که در سراسر ایران از نفوذ و قدرت فراوان بر خوردار بود را بر زندگی آرام و بی خیالی بودن را ترجیع داد و در کنار سایر مبارزان جنوب از جمله رئیس علی دلواری، خالو حسین بردخونی، زایر خضر خان اهرمی وغضنفر السلطنه برازجانی و… برای بیرون راندن انگلیسی های متجاوز از هیچ کوشش جانی ومالی دریغ نکرد.

شیخ حسین چاه‌کوتاهی

 شیخ حسین چاه‌کوتاهی، معروف به شیخ حسین خان، ملقب به «سالار اسلام» از فعالان جنبش جنوب ایران و فرماندهان نیروهای تنگستان در برابر هجوم بریتانیا در جنگ جهانی اول و از همرزمان نزدیک رئیسعلی دلواری بود.

زندگی‌نامه

شیخ حسین خان فرزند شیخ احمد، متولد ۱۲۷۳ قمری (۱۲۳۵ خورشیدی) در چاه‌کوتاه حومه شهرستان بوشهر از خاندان دموخ بود که در تحولات محلی نقش داشتند. پدر بزرگ وی شیخ حسین دموخی در ماجرای نبرد قلعه ریشهر در برابر تهاجم انگلیسی‌ها در سال ۱۲۷۳ (قمری) شرکت داشت. پدرش حاکم نواحی چاهکوتاه و احمدی بود و پس از او شیخ حسین خان جای پدر را گرفت.

جنگ با انگلیسی ها

شیخ حسین خان بدنبال انزجار عمومی از تهاجم انگلیس و اعلان جهاد علمایی چون سید مرتضی اهرمی و شیخ محمدحسین برازجانی همراه با زایر خضرخان اهرمی و دیگر خانهای جنوب برای شرکت در جنگ علیه نیروهای بیگانه هم قسم شد. شیخ حسین خان هدف خانهای جنوب را عزل موقرالدوله (حاکم بوشهر)، خروج نیروهای انگلیسی از بوشهر، بازگشت آلمانی‌ها اعلام کرد. شیخ حسین خان در زمان جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط انگلیس در سال ۱۳۳۳ قمری ضابط چاهکوتاه بود و در صف مبارزان تنگستانی با اشغالگران جنگید. نبرد تنگستانی‌ها و دشتی‌ها پس از کشته شدن رئیسعلی دلواری تا چندی ادامه یافت و با کشته شدن بعضی مجاهدین از جمله عبدالحسین فرزند شیخ حسینخان و اسیر شدن تعدادی از جمله خالوحسین از دیگر سران مجاهدین به سرانجام رسید.

در پی آن افسران ژاندارمری شیراز، افراد کنسول انگلستان از جمله «فردیک اکنورد» در آن شهر را به اسارت نزد شیخ حسین‌خان و زایر خضرخان به اهرم فرستادند، انگلیسی‌ها درصدد حمله و آزاد سازی افراد خود بودند.

بدنبال آن مذاکراتی بین انگلیسی‌ها و سران تنگستان برای آزادی و مبادله اسرا صورت گرفت و قراردادی در تاریخ هفتم اوت ۱۹۱۵. م/ هفتم شوال ۱۳۳۴. ق در محل سر بَسْت چُغادَک به امضای ماژور تریور، قائم مقام کنسول انگلیس در بوشهر، و زایرخضرخان اهرمی (امیر اسلام) و شیخ حسین خان چاه کوتاهی (سالار اسلام) به انجام رسید. از مهمترین مفاد این قرارداد (صلح نامه) مبادله اسرا و استرداد اسرای تنگستانی و دشتی از جمله خالوحسین دشتی، آزادسازی آلمانی‌های در بنادر خلیج فارس، تحویل دادن اموال توقیف شده اهالی تنگستان توسط انگلیسی‌ها از جمله پس دادن دو هزار تومان پول شیخ حسین خان چاه کوتاهی که در بوشهر گرفته بودند، افتتاح آزادراه بوشهر توسط انگلیسی‌ها و متقابلا مجاهدین تنگستانی، استرداد هشت نفر از اسرای انگلیسی، برقراری امنیت راه شاهی، حفظ خط تلگراف پس از تعمیر آن را متقبل شدند. و سرانجام اسرای خارجی در ازای آزادی خالوحسین و اسرای تنگستانی دربند مبادله شدند.

نگاره‌ای از چهره شیخ حسین خان
نگاره‌ای از چهره شیخ حسین خان

پس از جنگ جهانی اول

پس از جنگ جهانی اول نیز انگلیسی‌ها در قالب پلیس جنوب ایران به سرکوبی مجاهدان ادامه دادند.

در ۱۳۳۶ق در جریان بازگشایی جاده شیراز و طرح احداث راه‌آهن در منطقه، شیخ حسین‌خان و زایر خضر و شیخ محمد برازجانی، که از اهداف انگلیسیها در کشیدن راه‌آهن اطلاع داشتند، استقلال ایران را در خطر دیدند و در نامه‌ای از کنسولگری انگلیس خواستند تا پاسخ دهد که احداث راه‌آهن طبق معاهده با دولت ایران بوده‌است یا خیر و چون انگلیسیها پاسخی ندادند، مجاهدان به قصد نبرد با آنان در چُغادک مستقر شدند ولی، بر اثر خیانت عده‌ای از همراهان خویش، ناچار به عقب‌نشینی شدند. انگلیسیها پس از تصرف چغادک، چاه‌کوتاه را نیز تصرف کردند و شیخ حسین‌خان را، که به چاه‌کوتاه پناه برده بود، وادار به عقب‌نشینی کردند وی در ربیع الاول ۱۳۳۸ قمری ناچار به قلعه فاریاب در منطقه بلوک بوشکان پناهنده شد و جنگ و گریز با انگلیسی‌ها مشغول بود. انگلیسی‌ها، پس از تصرف چاه‌کوتاه، ضابطی آن را به شیخ‌عبداللّه چاه‌کوتاهی، برادر شیخ‌حسین، سپردند.

انگلیسی‌ها چند ماه شیخ‌حسین را تعقیب و با هواپیما مواضعش را بمباران کردند. در آن زمان، به‌جز معدودی تفنگچی کسی با وی نمانده بود.

قسم نامه مجاهدین، شیخ حسین و خالو خضر و احمد اخگر
قسم نامه مجاهدین، شیخ حسین و خالو خضر و احمد اخگر

نبرد آخر و شهادت شیخ

شیخ حسین خان در رمضان-شوال ۱۳۳۸ق درصدد تصرف چاه کوتاه برآمد اما در این امر موفق نشد و در دو کیلومتری چاه کوتاه سنگربندی کرده و آماده نبرد با قوای انگلیس شد.

در بعضی منابع با تاریخی متفاوت آمده‌است وی در شعبان ۱۳۳۸ قمری به اتفاق چند تن از یارانش برای ارسال تلگرام و کسب تکلیف از مرکز، به باغی در نزدیکی چاه‌کوتاه رفت. در آنجا تفنگچیان انگلیسی و پلیس جنوب وی و همراهانش را محاصره و به آنها حمله کردند. قوای انگلیسی‌ها شامل ۱۰۰ پیاده، ۵۰ سوار و یک عراده توپ اتریشی شبانه حرکت کرد و در سپیده‌دم به شیخ حسین خان هجوم آوردند. این عملیات به فرماندهی کاپیتان مون انگلیسی و افراد پلیس جنوب انجام گرفت. پس از مدتی مقاومت شیخ‌حسین‌خان با همه همراهان، از جمله پسرش شیخ‌خزعل، (شعبان ۱۳۳۸ق) در این درگیری شهید شدند. در بعضی منابع دیگر تاریخ شهید شدن آنها ۱۲ شوال ۱۳۳۸ قمری که برابر است با ۸ تیر ۱۲۹۹ش (۲۹ ژوئن ۱۹۲۰م)، نقل شده‌است.

آرامگاه شیخ حسین خان چاه کوتاهی
آرامگاه شیخ حسین خان چاه کوتاهی

پس ازشهادت

شهید ‌شدن شیخ‌حسین، هیجان و اندوه زیادی در میان مردم بوشهر ایجاد کرد. این جنبش و هیجان عمومی در مورد شیخ حسین خان و تقویت روحیه ضد بیگانه، انگلیسی ها را سخت برآشفته می نماید و از طریق کنسولگری خود در بوشهر دم از مخالفت می زنند و اینکه:( [مردم بوشهر] مجاز نیستند نعش او را علنی و به طور احترام وارد کنند؛ یا مخفیانه او را آورده و مدفون سازند و یا روانه عتبات نماید.

این جریانات و خواسته های میهن پرستانه مردم بوشهر باعث شد که در تهران نیز دو روزنامه جدی آن دوران، نشریه عصر انقلاب و نشریه شفق سرخ با چاپ این نامه وارده تاسف خود را از بی کفایتی مقامات محلی که اجازه می دهد بیگانگان در مسائل داخلی کشور تا این حد مداخله نمایند، ابراز کردند.

همین مسائل باعث شد که در حدود چهارسال بعد از شهادت این بزرگ مرد در تاریخ دی ماه ۱۳۰۱خ، شیخ محمد خان فرزند بزرگ شیخ حسین خان چاهکوتاهی به همراه سایر برادرانش احتمالا پس ازچند سالی از امانت گذاشتن پیکر پدرشان، جسد وی را در ابتکار عملی خردمندانه و وطن پرستانه، در امام زاده بوشهر و در جوار شهدای کوه کزی جایی که یکی از سخت ترین جنگ های مردم بوشهر با انگلیسی ها در آن رخ داده دفن نمایند. این عمل با حمایت همه جانبه اهالی بوشهر مورد تحسین و تعقیب قرار می گیرد و بوشهریها در یک اقدام بی سابقه با صرف حدود هفت هزار تومان، با ساخت مرقد و نیز بنای یک مدرسه چهار کلاسه برای کودکان فقیر امام زاده و تامین آب آشامیدنی محل، زمینه تشییع جنازه باشکوهی را برای شهید شیخ حسین خان چاهکوتاهی فراهم کردند.

 مقبره ی شیخ حسین خان چاهکوتاهی و فرزندش شیخ خزعل هم اکنون کنار گنبد امامزاده عبدالمیهمن، واقع درکوی امامزاده از توابع شهر بوشهر قرار دارد.

همین نفرت مردم بوشهر از انگلیسی ها و بخصوص وضعیت فوق العاده ای که با کشته شدن و دفن شیخ حسین خان پیش آمده بود، مخالفت اهالی باقدرت حاکمه و نقش و نفوذ انگلیسی ها در منطقه شکل جدی تری به خود گرفته بود هر آن به مانند جرقه ای بود که انبار باروتی را به فوران شعله و آتش تبدیل نماید.

سنگ قبر شیخ حسین خان
سنگ قبر شیخ حسین خان

 اشعار

ملک‌الشعرای بهار در یکی از شعرهایش به نام «خون خیابانی» اشاره‌ای مختصر به شیخ حسین چاه‌کوتاهی داشته‌است و در پاورقی آن شعر از وی با عنوان «مجاهد ملی معروف جنوب» یاد کرده‌است:

   “خون خیابانی”

در دست کسانی است نگهبانی ایران

کاصرار نمودند بویرانی ایران

آن قوم، سرانند که زیر سر آنهاست

سرگشتگی و بی‌سر و سامانی ایران

الحق که خطا کرده و تقصیر نمودند

این سلسله در سلسله جنبانی ایران

در سلطنت مطلقه چندی پدرانشان

بردند منافع ز پریشانی ایران

نعم‌الخلفان نیز درین دورۀ فترت

ذیروح شدند از جسد فانی ایران

پا‌مال نمودند و زدودند و ستردند

آزادی ایران و مسلمانی ایران

کشتند بزرگانرا و ابقا ننمودند

بر شیخ حسین(۱) و به خیابانی ایران

در پاورقی این شعر از دیوان ملک الشعرا بهار آمده است  :

(۱) شیخ حسین معروف به چاه کوتاهی از مجاهدین خطه جنوب بر علیه استعمارگران انگلیسی بود.

خانواده

از شیخ حسین‌خان هشت فرزند به جا ماند که دوتای آنها بنام عبدالحسین و شیخ خزعل در جنگ با نیروهای انگلیسی کشته شدند. دیگر فرزندان وی شیخ عبدالرسول خان، محمد خان، منصور خان، صالح، ناصر و دختری بنام خیرالنساء می‌باشد. حسین و سیروس چاهکوتاهی (دو فرزند عبدالرسول خان) از نوه‌های سرشناس او می‌باشند.

تصویر وی در کتاب جنگ بین الملل اول
تصویر وی در کتاب جنگ بین الملل اول

 کتاب‌نامه

کتاب‌هایی که در آن به شیخ حسین چاه‌کوتاهی اشاره شده:

شیخ حسین خان چاه کوتاهی: احمد فرامرزی به کوشش سید قاسم یاحسینی.

کتاب دلیران تنگستان: محمدحسین رکن زاده آدمیت.

کتاب فارس و جنگ بین الملل جلد دوم: محمدحسین رکن زاده آدمیت.

منابع

چاه‌کوتاهی دانشنامهٔ جهان اسلام

جنبش جنوب ایران با تکیه بر مردم تنگستان و دمکراتهای فارس، احمد دشتی، بوشهر

منبع: دانا

منطقه حفاظت شده نای بند

منطقه حفاظت شده نایبند
نام انگلیسی:  nayband protected area    نام فارسی:  منطقه ‌حفاظت شده ناى‌بند 

 

موقعیت جغرافیایی

منطقه ‌حفاظت شده ناى‌بند در موقعیت جغرافیایی N2722 E5238 در استان بوشهر واقع است.  اين منطقه از نظر تنوع جانوران وحشى منحصر به فرد است و داراى ميش و قوچ، کل، بز وحشى، آهو، جبير و پلنگ است. جبير را آهوى هندى و آهوى کويرى نيز مى‌نامند. جبير کمى کوچکتر از آهو با پوست اُخرايى رنگ است که رنگ سفيدى در زير شکم دارد. شاخ آن مستقيم با انحنايى در طرف جلو است که پيچ قلاب مانند نوک شاخ آهوى ايرانى را ندارد.

منطقه حفاظت شده نايبند بصورت دماغه اي در آبهاي خليج فارس با ارتفاع صفر تا حداكثر 46 متر از سطح دريا واقع شده است .

منطقه نايبند شامل :
1 – خليج نايبند
2 – منطقه حفاظت شده نايبند
3 – جنگلهاي حراي حوزه هاي عسلويه
4 –بساتين و هاله

اين منطقه در 320 كيلومتري جنوب شرقي بندر بوشهر واقع شده است . بدون ترديد يكي از زيبا ترين منطقه ساحلي در طول سواحل خليج فارس بشمار مي رود . آثار بجا مانده از بندر تاريخي نايبند و در دماغه نايبند ، حاكي از پيشينه تاريخي طولاني منطقه است . با بررسي آثار، نشان مي دهد اين بندر در عصر آل بويه يكي از بنادر مهم و از مراكز عمده صيد و تجارت مرواريد خليج فارس بوده است .

منطقه حفاظت شده نايبند با وسعت 22500 هكتار كه بصورت دماغه مرتفعي در ساحل جنوبي خليج نايبند قرار گرفته ، بدليل دارا بودن اكو يستم كم نظير ارزشهاي زيستگاهي براي گونه هاي متنوع حيات وحش از جمله : كل وبز ، قوچ وميش و حضور گونه هاي نادري از قبيل جييروجيرفتي مي توان مشاهده كرد .

منطقه نايبند در سال 1375 بعنوان منطقه حفاظت شده شناخته شده و از آن تاريخ تحت كنترل و نظارت اداره كل حفاظت محيط زيست استان بوشهر در آمد.

پوشش گياهي
پوشش گياهي پارك ملي ناي بند شامل اجتماعات حرا و ساير گياهان آبزي نظير علف هاي دريايي و جلبك ها در اكوسيبستم هاي ساحلي و گياهان مقاوم شور پسند نظير گز ، علف شور ، شصت عروسان و خار شتر در مناطق به دور از ساحل است . از ساير گونه هاي گياهي در ارتفاعا ت و دشت ها ي مرتفع مي توا ن ،كنار ، كهور ايرا ني ، انجير معابد ، انار شيطا ن ، استبرق ، قيچ ، دافني و صبرزرد و …. را نام برد . درختان حرا در حوزه هاي نايبند مهم ترين جامعه گياهي منطقه را تشكيل مي دهد . اين جامعه در سواحل گلي داراي جريان جزر و مدي آرام مي رويد . استان بوشهر بوشهر شمالي ترين رويشگاه در ختان حرا در خليج فارس است . جنگلهاي حرا جز با ارزش ترين زيستگاههاي ساحلي است ونقش زيست بوم هاي خشكي و دريايي ايفاد مي كند . لازم به ياد آوري است درختاني نظير انجير معابد با تنه هاي تنومند ودر ختان حرا (( مانگروها و چندل ))با داشتن ريشه هاي آويز در آ ب شناور ند .

حيات وحش
شده مجموعه خليج نايبند و منطقه حفاظت ناي بند محيط مناسبي را براي زيست و تغذيه انواع بي مهرگان ، ماهي ها ، خزندگان ، پرندگان و پستانداران فراهم آورده است . كه بسياري از آنها گونه هاي نادر و يا در حال انقراض محسوب مي شوند . از جانوران مهم مي توان به جبير اشاره كرد كه جز گونه هاي نادر و حمايت شده كشور است . ساير پستانداران خشك زي موجود در پارك شامل گرگ . شغال ، خرگوش ، روباه وانواع جوندگان مي توان نام برد . علاوه بر آن نايبند داراي ارزشهاي زيستي منحصر به فردي جهت زاد و ولد پستانداراني نظير قوچ و ميش ، كل و بز ، مي باشد . از پستانداران دريايي كه در بخش آبهاي آزاد موجود در پارك يافت مي شود ، مي توان انواع دلفين و نهنگ را نام برد كه عمق زياد آب در اين بخش دلفين ها را متوجه خود ساخته و شيرجه زدن دلفين ها و شناي دسته جمعي كوسه ماهي ها از صحنه هاي بسيار زيباي طبيعي اين قسمت از پارك مي باشد . از ديگر آبزيان اين منطقه مي توا ن به دو نوع لاك پشت عقابي و لاك پشت سبز اشاره كرد . خرچنگ هم در اين مناطق بسيار زياد ديده مي شوند . ماهي گل خورك نيز در اين منطقه مشاهد ه مي شود اين ماهي داراي چشم ها ي برجسته و حالت جهند ه دارد و كانالهايي رادر كنار در يا مي سازد .

پرندگان مهاجر در اين مناطق بسيار زياد است كه بعضي از آنها عبارتند از :

فلامينگو ، گيلانشاه ، پليكان سفيد ، سليم ، آبچليك ،كاكايي ، پرستوها ي دريايي ، اگرت پا خاكستري و…

قابليت توريستي
خليج نايبند در سا حل شمالي منطقه نايبند با وسعت 4130 هكتار يكي ا ز ارزشمند ترين زيستگاههاي در يايي خليج فارس است . حوزه هاي متعد د ، جنگل هاي حرا ، سواحل ماسه اي درخشان در بخشهاي شمالي و شرقي وسواحل صخرهاي داراي حاشيه باريك ماسه ا ي جنوبي خليج و بخش غربي منطقه حفاظت شده نايبند ، در ختان كهنسال انجير معابد در دماغه نايبند ، دشت هموار بخش شمالي ، دشتهاي مشجر و دره هاي عميق و صخرهاي در بخش جنوبي بديع ترين چشم انداز هاي طبيعي سواحل خليج فارس را يكجا گرد آورده است . وجود اين چنين مناظري ، وجود تپه هاي مرجاني جهت تفريح غواصا ن و حتي فرايند تخمگذاري و جوجه آوري لاك پشتاندريايي كميا ب كه كمتر نقطه اي از سواحل صورت مي گيرد مي تواند سبب جلب گردشگران شود .

قابليت اكولوژيكي
اين منطقه از نظر سيماي فيزيوگرافيك و نيز از حيث اجتماعات بيولوژيك يك سيستم معرف محسوب مي شود . خليج هاي كوچك ساحلي ، از مناطق با توليد بالقوه مي باشد و از سويي از نظر آسيب پذيري جزو مناطق بحراني محسوب مي گرددند . چنين ويژگيها يي براي خليج نايبند نيز بعنوان يك خليج كوچك ساحلي صادق است . وجود آرامش نسبي و شفافيت آب در اين محدوده ا ز آبها ي ساحلي باعث گسترش مجتمع مرجاني و علف هاي درياي در بستر خليج و آبهاي مجاور آن شده است .

كله هاي آبسنگ مرجاني در دهانه خليج نايبند از نادر اجتماعات مرجاني در نزديكي سواحل سرزمين اصلي در ايران محسوب مي گردند . اين منطقه واحد اهميت زيسگاهي فراواني براي گونه هاي حمايت شده اي مانند درختان حرا ،لاك پشت سبز ، لاك پشت منقار عقابي و پليكان پا خاكستري است .

فعاليت هاي موثر انساني
تحولات و پيشرفت هاي اخير تكنولوژي در استان بوشهر خصوصا منطقه عسلويه مرحله تازه اي از تخريب طبيعت و محيط زيست را در پي داشته است كه از مهم ترين آنها تاسيس منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس جنوبي در سال 1377 مي باشد . عمده ترين تاثير اين تاسيسات كه در حاشيه شمال خليج فارس و در 300 كيلومتري مشرق بندر بوشهر واقع است بر مناطق جزرو مدي و اكوسيستم دريايي آن منطقه است . كه تخليه پسابها و مجراي خروجي و آبهاي خنك كننده تاسيسات مستقيما وارد محيط زيست شده و باعث بر هم زدن نظم و تعادل اكو لوژيك منطقه آبي مي گردد .

منطقه حفاظت شدهخليج نايبند هم از لحاظ تنوع زيسگاهي و تنوع گونه اي و هم از نظر چشم اند ازهاي ساحلي ، بدون ترديد در تمامي سواحل خليج فارس بي همتاست . لذا بي توجهي به ارزشهاي اين منطقه از ديدگاه زيست محيطي ، شيلاتي و تفرجگاهي و هر گونه دست اندازي و دخل وتصرف در محدوده حساس ذكر شده موجب بر هم خوردن تعادل بوم شناختي منطقه و بروز خسارات جبران نا پذيري برا ي نسل حاضر و آينده خواهد شد .

راهكار ها و پيشنهادات
براي جلو گيري از تخريب اكوسيستم دريايي(ناي بند ) و تداوم حيات وحش در منطقه مي توان راه حلهاي ذيل پشنهاد داد تا در دستور كار محيط زيست و سازمانهاي ذي نفع قرار گيرد .

1- هرگونه لرزه نگاري و اكتشاف و استخراج در شعاع 5 الي 10 مايلي مناطق مد نظر جلو گيري شود .
2- جلو گيري از هرگونه تخليه آب خن كشتي هاي بزرگ كه حاوي مواد شيميايي باشند.
3- بدليل بسته بودن خليج فارس سعي شود فاضلاب صنعتي به مناطقي بدور از مناطق حفاظت شده هدايت شود
4- جلو گيري از صيد بي رويه و غير اصولي از ذخاير دريايي مناطق فوق .
5- ايجاد زيست گاههاي مصنوعي در نزديكي مناطق حفاظت شد ه تا فشار صيادي كمتري بر اين مناطق وارد شود .
6- با توجه به درآمد ي كه جذب توريست براي كشور مي تواند داشته باشد با الگو برداري از مناطق مشابه در جهان مي توان به اين كار اقدام نمود .
در پايان از شما علاقمندان به محيط هاي طبيعي دعوت بعمل مي آيد كه به اين منطقه زيباي كشورمان در فصول زمستان و بهار كه هوايي بسيار متبوع دارد بازديد بعمل آوريد.

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منطقه حفاظت شده نایبند

منبع: بیابان های ایران

قلعه زائرخضرخان اهرمی (کلات اهرم)

قلعه زائر خضر خان اهرمی (کلات اهرم)

قلعه زائر خضر خان (کلات اهرم) مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اهرم، بر فراز تپه‌ای در شمال غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

زائر خضر خان اهرمی
زائر خضر خان اهرمی

این قلعه در زمان حمله انگلستان به ایران مورد استفاده قرار گرفته و جای اصابت گلوله توپ بر برج غربی آن هنوز هم باقی است .

همچنین در همین قلعه اسرای انگلیسی نگهداری می شده اند و قلعه مشتمل بر چهار برج و بارو و قلعه میانی است و دارای تاسیسات خصوصی برای ساکنین قلعه می باشد . ساختمان قلعه از خشت خام و گل ساخته شده است.

zaer-khezer-khan
زائز خضر خان اهرمی- میدان ورودی شهر اهرم
zaer-khezer-khan-kalat
کلات اهرم
zaer-khezer-khan-kalat
کلات اهرم

منبع: تنگستان نما

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

نام انگلیسی:  Mond protected area    

نام فارسیمنطقه حفاظت شده مند

موقعیت جغرافیایی

منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر بين N2705 تا N2810 عرض شمالي و E5115 تا E5106 طول شرقي واقع شده است. مساحت آن 49951 هكتار مي باشد.
پوشش گياهي: حرا, گز و‌ كهور.
پرندگان: گيلانشاه خالدار و هوبره .

منطقه حفاظت شده مند با وسعت ‪ ۴۶‬هزار و‪ ۵۰۰‬هكتار با دو اكوسيستم آبي و خشكي در كنار بخش بردخون از توابع شهرستان دير واقع در ‪ ۱۸۰‬كيلومتري جنوب شرقي بندر بوشهر قرار دارد. مند منطقه‌اي جلگه‌اي كويري است كه داراي دو فصل زمستان نسبتا خشك و تابستاني گرم است. چهار جزيره خان، تهمادون، نخيلو و ام‌الكرم به زيبايي منطقه حفاظت شده مند در سواحل زيباي خليج فارس افزوده‌اند. رودخانه زيباي مند پرآب‌ترين رودخانه استان بوشهر تنها منبع آبي تامين آب شرب حيات وحش منطقه ياد شده است. پوشش‌مناسب گياهان‌نادري چون‌انوكنمون سودامبوليس،دامبارنكيما، هالوكاريس، ساريكورينا، و درختان حرا، گز، كهورپاكستاني و كنار و ساحلي بودن اين منطقه مكان زيست و مهاجرت انواع پرندگان، آبزيان، خزندگان و حيوانات را فراهم كرده است.

نخل، نماد زيبايي سواحل خليج فارس نيز در قالب نخلستان‌هاي پراكنده در منطقه حفاظت شده مند به چشم مي‌خورد. رويش بيش از‪ ۸۰‬نوع گياهان ماندآبي كه يكي ازبااهميت‌ترين اكوسيستم‌هاي زمين‌است زيستگاه سفره‌اي بسيار مناسبي را براي انواع گونه‌هاي جانوري بويژه گونه‌هاي مختلفي از لاك پشت‌ها را در اين منطقه فراهم كرده‌است. در تمام جهان تنها هفت گونه لاك پشت دريايي شناسايي شده كه به علت شكار بي رويه نسل انواع لاك پشت‌ها در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.

لاك پشت دريايي نوك عقابي،خزنده‌اي با بيش از‪ ۱۵۰‬ميليون سال سابقه پيدايش از نادرترين نوع لاك پشت‌هاي دنيااست كه بيش از انواع ديگر لاك پشت‌ها، نسل آن در خطر انقراض است اما منطقه حفاظت شده مند محل تخم‌گذاري و تكثير نسل اين لاك پشت است. منطقه حفاظت شده مند از دير باز زيست گاه مهم آهو بوده كه در دسته‌هاي كوچك و بزرگ، زيبايي طبيعت اين منطقه را دو چندان كرده‌اند. انواع ديگري از حيوانات شامل خرگوش، روباه، گراز، كفتار، گرگ و جوجه تيغي نيز به وفور در منطقه حفاظت شده مند به چشم مي‌خورند. گونه‌هاي مختلف پرندگان بيش از هر چيز ديگري حيات وحش منطقه مند را زيبا كرده طوري كه بيش از ‪ ۶۰‬گونه پرنده مهاجر و بومي درمند بسر مي‌برند.

باكلان، اگرت ساحلي، فلامينگو، چكاوك، ماهي خورك، زنبورخوار،دراج، پرستوي دريايي و نمونه‌هاي متعدد ديگري از پرندگان مند را مملو از آواز زيباي خود كرده‌اند. يكي از پرندگان بسيار با ارزش و زيباي طبيعت درنا است كه از اواخر فصل پاييز تا اوايل فروردين را در منطقه مند مي‌گذراند. زيباترين صحنه‌هاي حيات وحش منطقه حفاظت شده مند مربوط به ده‌ها هزار پرستوي كاكلي كوچك و بزرگ دريايي است كه در جزاير منطقه حفاظت شده مند و بر روي شن‌هاي داغ ساحل تخم‌گذاري مي‌كنند. منطقه حفاظت شده مند از جاذبه‌ها گردشگري با ارزش كشور است كه نقش مهمي در حفظ و نگهداري نسل انواع پرندگان و حيوانات و آبزيان كشور دارد.

موقعیت عمومی منطقه
اين منطقه از نظر جغرافيايي در جنوب ايران و در 180 كيلومتري جنوب شرقي استان بوشهر در منطقه جلگه اي – كويري در كنار بخش برخون از توابع شهرستان دير در 27 درجه و 15 دقيقا تا 28 درجه و 45 دقيقه عرض شمالي و 51 درجه و 15 دقيقه تا 51 درجه و 35 دقيقه طول شرقي واقع گرديده است .

ویژگی و سیمای عمومی منطقه( شامل وضعیت توپوگرافی , چشم انداز, پو شش گیاهی وگونه های شاخص گیاهی , وضعیت عمومی حیات وحش و گونه های شاخص و کریدورها ) :
منطقه اي جلگه اي و كويري بوده كه در شهرستان دير و  بخش بردخون واقع  گرديده است .حداكثر ارتفاع از سطح دريا به كمتر از 10 متر مي رسد  كه به صورت يك فلات در حاشيه خليج فارس واقع شده است .

پوشش گياهي
پوشش گياهي منطقه حفاظت شده مند شامل 2 بخش مي باشد :
1-شوره زارهاي ساحلي كه پهنه هاي پوشيده از گياهان علفي ،‌بوته اي يا درختچه اي در مجاورت آب هاي شور مي باشد .
2- شوره زارهاي موسوم به درون منطقه اي كه پوشش نسبتاً‌ مشابهي با اراضي شور ساحلي دارد .

حيات وحش
بيشترين تنوع جانوری مهره دار خشکی زی منطقه را پرندگان دارند که تاکنون 120 گونه در منطقه شناسايی شده است. برخی همچون خروس کولی دشتی، بالابان، هوبره، بحری و عقاب طلايی از پرندگان بسيار ارزشمند اين منطقه محسوب می گردند.از رده پستانداران نیز تاکنون 18گونه شناسایی شده اند که از آنها می توان به :
آهو(بالغ بر 600 راس) ،گربه وحشی ، گراز ، خرگوش ، کفتار وروباه شنی اشاره نمود. لاکپشت نوک عقابی ، لاکپشت سبز ، بزمجه دشتی ، سوسمار خاردم و ماردریایی نمونه های شاخصی از 18گونه خزنده این منطقه می باشند.

جاذبه های اکوتوریستی
داراي جاذبه هاي طبيعت گردي بوده بدليل عدم اطلاعات كافي و نبودن زيرساخت ها در حال حاضر ميزان جذب توريست امكان پذير نيست .

وضعیت عمومی اقتصادی اجتماعی
حاشيه نشينان اين منطقه اكثرا شغل صيادي ،‌دامداري و كشاورزي دارند

تعارضات مهم منطقه
-استقرار تاسیسات گازی پارس شمالی در مجاور منطقه
2- مشکلات ناشی از فعالیت اهالی روستاهای منطقه
3-عدم وجود سيل بند و يا عوارض طبيعي نظير پناهگاه

تجهیزات و امکانات
ساختمان پاسگاه محيط باني( داراي آب ، برق ، تلفن ) –  سيستم راديويي بيسيم – خودرو صحرايي – موتورسيكلت –  تجهيزات انفرادي محيط باني ( كوله پشتي ، دوربين چشمي ،  كيسه خواب ) – موقعيت ياب دستي – موتور برق – تراكتور  – رايانه و اينترنت

سایر ملاحظات
با توجه به خشكسالي هاي متوالي و افزايش جمعيت حيات وحش منطقه ضرورت دارد تا نسبت به كشت علوفه اقدام موثري به عمل آيد.

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منطقه حفاظت شده مند

منبع: بیابان های ایران

ماهیگیری به روش جاروف

جاروف- ماهیگیری
برای به دام انداختن ماهی ها، تور تشکیل دیواری می دهد؛ بدین روش که سمت بالایی تور به وسیله ی طناب و بوج(کائوچو) روی آب شناور می ماند و سمت زیرین آن به وسیله ی سرب به پایین می رود.
در این روش یک نفر در کنار ساحل یک طرف تور را می گیرد  نفر دوم سر دیگر تور را به صورت قوسی چرخانده تا زمانی که به ساحل برسد، سپس تور را با هم به ساحل می کشند.
جاروف از وسایل زیر ساخته می شود:
تور ماهیگیری – طناب – بوج(کائوچو) – سرب
سعید صفایی از عکاسان جوان و خوش ذوق شهرستان کنگان و عکاس سایت خبری ثلاث در مدت ۲ روز این تصاویر را شکار کرده است که در زیر آنها را مشاهده می فرمائید.

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

ماهیگیری به روش سنتی جاروف

منبع: ثلاث

پناهگاه حيات وحش خارک

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

نام انگلیسی:  Khark nature reserve   

نام فارسی:  پناهگاه حيات وحش خارک 

موقعیت جغرافیایی

موقعیت عمومی منطقه
موقعیت جزیره خارگ در شمال خلیج فارس واقع در مختصات N291525 عرض شمالی و E501930 طول  شرقی در جنوب استان بوشهر و شهرستان بوشهر و با وسعت 1940 هکتار وطول 5/8 کیلومتر و عرض تقریبی 5/3کیلومتر می  باشد.

وسعت منطقه : 2000 هكتار

ویژگی و سیمای عمومی منطقه( شامل وضعیت توپوگرافی , چشم انداز, پو شش گیاهی وگونه های شاخص گیاهی , وضعیت عمومی حیات وحش و گونه های شاخص و کریدورها ) :
اين جزيره اي با وسعت 35 كيلومتر مربع و به صورت يك طاقديس در دل خليج فارس واقع شده است اكثر وسعت اين منطقه تاسيسات نفتي و مناطق مسكوني ساكنين جزيره بوده و سواحل جزيره در حدود 90 درصد از حالت طبيعي خودش به دليل وجود اسكله هاي صادراتي فرآورده هاي نفتي و ديگر تاسيسات صنعتي  خارج گرديده است.

پوشش گياهي
پوشش گیاهی منطقه خودرو بوده و شامل گیاهان علوفه ای
بهمن ، هلپه ، اسطوخودوس ، خارشتر ، مورخش ، مورتلخ ، چمن ، گل بابونه ، شبدر ، آلوورا(صبرزرد) ، اسفند ، نریشت .
از گیاهان آبزی که اغلب اطراف چشمه ها و قنات ها یافت می شود می توان به نی ، لونی و جگن اشاره نمود.
درختان کهنسال انجیر معابد (لیل)، کهور ایرانی ، کهور پاکستانی ، کنار ،نخل گونه های درختی جزیره را تشکیل می دهند. البته درختان مرکباتی،موز ، مشعل ، اکالیپتوس به صورت دست کاشت در منطقه وجود دارد.
پوشش گیاهی جزیره خارگو نیز شامل درختان لیل و کنار و کهور و و گیاهان نریشت ، گرامورز و اویارسلام می باشد.

حيات وحش
آهو و انواع پرندگان دريايي آبزي و كنار آبزي

جاذبه های اکوتوریستی
از جمله مناطق مورد بازدید گردشگران می  توان به موارد زیر اشاره نمود:
1 –  سواحل زیبا
2 – آبسنگ های مرجانی اطراف جزیره
3 – آهوان و پرندگان مهاجر
4 – پوشش گیاهی و درختان کهنسال انجیر معابد
5– چشمه های آب شیرین
6– قنوات
7– آثار و بناهای تاریخی

وضعیت عمومی اقتصادی اجتماعی
جزیره خارگ در اقتصاد ملی جایگاه ممتاز و غیر قابل انکاری دارد. این جزیره به عنوان یک پایانه عمده صادرات نفت خام در ایجاد ارزش افزوده نهایی تمامی فرایندهای تولیدی نفت خام از مرحله اکتشاف ، حفاری تا استخراج و پالایش اولیه و سپس صدور آن در تمام مناطق نفت خیز جنوب و برخی از حوزه های تحت پوشش فلا ت قاره نقش حساس و کلیدی دارد. از این رو تاسیسات ، تولیدات و فعالیت نیروی انسانی مستقر در جزیره خارگ در اقتصاد کشور دارای جایگاهی ملی و نقشی حیاتی است.

تعارضات مهم منطقه
1.حضور نیرو های نظامی در جزیره خارکو
2. توسعه بیش از حد تاسیسات نفت گاز و پتروشیمی
3. مشکلات ناشی از فعالیت های صید و صیادی مردم بومی  جزیره
4-افزایش جمعیت کلاغ هندی

تجهیزات و امکانات
ساختمان پاسگاه محيط باني( داراي آب ، برق ، تلفن ) –  سيستم راديويي بيسيم – خودرو صحرايي – موتورسيكلت –  تجهيزات انفرادي محيط باني ( كوله پشتي ، دوربين چشمي ،  كيسه خواب ) – موقعيت ياب دستي – رايانه و اينترنت

سایر ملاحظات
با توجه به محدود شدن زيستگاه آهو و افزايش جمعيت آن لازم و ضروري  است كه تعدادي از اين گونه از منطقه خارج گردد و حتي المقدور جمعيت گونه مذكور در سال مورد پايش مستمر قرار گيرد.
پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر
درخت انجیر معبد (لیل)

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

پناهگاه حیات وحش خارک، بوشهر

 

منبع: بیابان های ایران

نی جفتی

نی جفتی

سازی بادی و از خانواده قمیش دار است. از جنس نی ساخته می شود و دو عدد از آن در کنار هم قرار می گیرند. به همین دلیل صدای آن بسیار پر حجم و جذاب است. پیشینه زیادی دارد و از هزاران سال پیش در مناطق گسترده ای از خاورمیانه ساز مهم مراسم شادمانی ها بوده است. ابو نصر فارابی در قرن چهارم هجری (950 میلادی) دو نمونه از آن را شناسایی کرده و در کتاب موسیقی الکبیر خود به تصویر کشیده است.

نی جفتی بیشتر در نواحی جنوب و جنوب غربی ایران نواخته می شود. منطقه شوشتر، بوشهر و هرمزگان مهمترین خاستگاه آن هستند. این ساز غالباً همانند نظایر خود در کردستان و شمال خراسان که دوزله و قوشمه نام دارند، در محافل شادمانی به کار می رود و علاوه بر تکنوازی با سازهای کوبه ای نظیر، دمام، کسر (Kaser) (نوعی طبل جنوبی) و دایره همراهی می شود.

نی جفتی- محسن شریفیان

آشنایی با کاروانسرای مشیرالملک- برازجان

کاروانسرای مشیرالملک در ضلع شرقی میدان مرکزی شهر برازجان در استان بوشهر قرار دراد

این کاروانسرا در سال 1250 شمسی به فرمان حاج میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک با هزینه‌ای معادل 40 هزارتومان ساخته شد.

معمار این ساختمان حاج محمد رحیم شیرازی سازنده پل مشیر و کاروانسرای دالکی است که به طرز ماهرانه‌ای اقدام به ساخت این بنا به سبک معماری زندیه کرده است.

عمده مصالح تشکیل دهنده این کاروانسرا سنگ، گچ و ساروج است و در کف آن از تخته سنگ‌های بزرگ تراشیده شده، استفاده شده است.

بام کاروانسرای مشیرالملک نیز با سنگ پهن تراشیده شده مفروش شده بود که به هنگام بارندگی آب باران بوسیله ناودان‌های سنگی که به طرز جالبی تعبیه شده بودند به بیرون از کاروانسرا هدایت می‌شد.

در دیوار ضلع غربی کاروانسرا درب ورودی بسیار بزرگی از جنس چوب قرار دارد که راه ورودی اصلی به حیاط کاروانسرا بوده است.

در همین ضلع طبقه دوم کاروانسرا وجود دارد که به شاه‌نشین معروف است. در جلوی شاه‌نشین یک تراس نسبتاً وسیع رو به خارج وجود دارد.

در دو طرف این شاه‌نشین راه پله هایی وجود دارد که پشت بام کاروانسرا را به محوطه دیگری که اندرون کاروانسرا و مخصوص زنان و کودکان بوده است وصل می‌شود.

این بنا مثل سایر کاروانسرا‌های دیگر دارای 4 برج مرتفع است. مساحت کل بنا 7000 متر مربع با زیر بنایی در حدود 4200 متر مربع می‌باشد.

کاروانسرای مشیرالملک مجموعاً دارای 68 باب اتاق و حجره بوده که به دلیل تغییر کاربری آن در دوره‌های بعدی تعداد اتاق‌ها کم یا زیاد شده‌اند.

از این بنا تا سال 1300 شمسی به عنوان کاروانسرا استفاده می‌شد که به دلیل واقع شدن شهر برازجان بر سر راه تجارتی شیراز به بوشهر مکانی مناسب جهت استراحت کاروانیان بوده است.

از سال 1300 شمسی که قشون نظامی به برازجان وارد شد این کاروانسرا محل مناسبی برای استقرار نظامیان شناخته شد.

از سال 1335 با تغییرات و تعمیراتی، این بنا در اختیار شهربانی قرار گرفت که از آن به عنوان زندان استفاده می‌شد. به همین دلیل به دژ برازجان معروف شد.

این بنا سال 1377 با پیگیری‌های مکرر مدیریت میراث فرهنگی بوشهر به دلیل اهمیت و ارزش آن تخلیه شد و در جهت کاربری فرهنگی و هنری این اثر تاریخی مرمت‌های لازم روی آن صورت گرفت.

کاروانسرای مشیرالملک در سال 1362 به شماره 1638 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

کاروانسرای مشیرالملک

نویسنده: محمد ملاحسینی

به نقل از: همشهری آنلاین

آبگرم اهرم (اوبا)

آبگرم اهرم- اوبا

چشمه آبگرم اهرم (اوبا) در نزدیکی شهر اهرم در 60 کیلومتری شهر بوشهر قرار دارد و حدود دو کیلومتر مسیر فرعی از شهر اهرم تا رسیدن به مظهر چشمه فاصله دارد. مظهر چشمه از شکاف سنگ‌هاى رسوبى مارنى و گچى از زمین خارج مى‌شود و آب آن در ردیف‌ آب‌هایى با بارهاى منفى و مثبت مختلف و گرم است.

این چشمه دو استخر زنانه و مردانه دارد که در چند سال اخیر توسط جهاد سازندگى احداث شده است و آب گرم توسط یک کانال از سرچشمه به استخرها هدایت مى‌شود.

آبگرم اهرم- اوبا

آبگرم اهرم- اوبا

آبگرم اهرم- اوبا